Het Franse bewind wilde naast het in
kaart brengen van de gebieden ook de bevolking in beeld
brengen, o.m. om de produktie van voedingsmiddelen af te
kunnen stemmen op de binnenlandse behoefte. Daarom werd
bij wet van 10 Vendémiaire An IV (2 oktober 1795) bepaald
dat alle departementen gemeentelijke inwonerslijsten
moesten opstellen. Dat moest gebeuren door de
gemeentebesturen. Het werk gebeurde door tellers, die
tijdens een (meerdaagse) rondgang door de gemeenten op
lijsten per huis de volgende gegevens noteerden:
- de namen van
alle inwoners ouder dan 12 jaar, te beginnen met de namen
van de hoofden van huishoudens - hun leeftijd,
burgerlijke staat en/of beroep - adres (gehucht of
straat) - het tijdstip waarop migranten in de gemeente
kwamen wonen (niet ingevuld voor Houthem) - de duur van
de periode dat zij in de gemeente woonachtig waren (niet
ingevuld voor Houthem) - en tenslotte het aantal
kinderen jonger dan 12 jaar behorende tot het gezin.
Uit afkeer voor de Fransen en uit angst voor
mogelijke consequenties, zoals nieuwe belastingen en
vorderingen, werkte de plaatselijke bevolking in deze
roerige tijden bij het verzamelen en registreren van
gegevens niet van harte mee of bood zelfs weerstand.
Daarnaast waren de onduidelijke richtlijnen voor het
tellen er mede debet aan dat er onnauwkeurigheden kunnen
voorkomen op deze inwonerslijsten. Bijvoorbeeld is de
schrijfwijze van de (verfranste) familie- en voornamen
niet altijd correct, worden leeftijden soms ingeschat en
kloppen de tellingen van het aantal inwoners aan het einde
van de lijst niet altijd. Desondanks zijn deze lijsten van
onschatbare waarde, vooral in combinatie met doop-,
huwelijks- en overlijdensregisters.
Geraadpleegde
literatuur: Het huishouden in Zuidoost-Limburg in 1796.
Structuur, grootte en samenstelling / R.M.M. Bertrand. In:
Studies over de sociaal-economische geschiedenis van
Limburg, XL (1995).
DEPARTEMENT
de la
MEUSE
INFERIEURE
Canton de
Fauquemon
Commune de
Houthem
TABLEAU
Contenant le nombre & le noms,
age, état ou profession des
Habitants de la Commune de Houthem le lieu
de
leur domicili, & l'époque de leur entrée sur ladite
commune.
DEPARTEMENT
der
NEDERMAAAS
Canton van
Valkenborg
Gemeente van
Houthem
LYST
Behelzende het getal en de naamen, ouderdom,
staat of beroep der Inwoonders van de Gemeente
Houthem de plaats hunner wooning, en op wat tyd in
gemelde Gemeente gekoomen zyn.
Aan de
hand van de Inwonerslijst 1796 (zie hieronder) is met behulp
de cd-rom Gendalim4* een gezinsreconstructie gemaakt van de
gezinnen die in deze lijst voorkomen. Deze reconstructie is
tot stand gekomen op initiatief van Fons Heijnens, die ook het
onderzoek gedaan heeft en de gegevens verwerkt heeft op
gezinsbladen/persoonskaarten.
T.o.v. de inwonerslijst
geven de gezinsbladen/persoonskaarten een completer beeld
omdat daarop de doopnamen, doop-, huwelijks- en begraafdatums
en -plaatsen èn de namen van de getuigen zijn vermeld. Verder
treft u er ook de gegevens van de kinderen aan die omstreeks
1796 jonger dan 12 jaar waren en op de inwonerslijst dus niet
voorkwamen.
De schrijfwijze van de doop- en
familienamen zijn onverkort overgenomen en niet
gestandaardiseerd.
Aanvullingen en/of correcties worden
op prijs gesteld.
N.B.
Het is mogelijk en ook waarschijnlijk dat jonge gezinnen
naderhand uit meer personen bestonden. Kinderen die na 1796
geboren zijn komen op de gezinsreconstructie van 1796 dan
ook niet voor. De persoonskaarten vermelden alleen kinderen
die - al dan niet met naam - ook op de inwonerslijst 1796
voorkomen.
Door
op het volgnummer van de inwonerslijst 1796 te klikken (kolom
A) krijgt u de uitgewerkte gegevens op het betreffende
gezinsblad/persoonskaart te zien.
______ * Genealogische Databank Limburg (versie juli 2002) van
de Stichting Geschiedkunde de Maaskentj te Stein (L.) en de
Stichting Limburgs Genealogisch Archief te Geleen (L.). In
Gendalim4 zijn o.m. gegevens ingevoerd uit de doop-,
huwelijks- en overlijdensregisters van 1673 - 1798 van de St.
Martinusparochie in
Houthem
KOLOMOPSCHRIFT
A Nummers B Naamen der
inwoonders boven de 12 jaaren C
Ouderdom D Staat of
beroep E Getal der kinderen
beneden de 12 jaaren per huisgezin
Volgens de
inwonerslijst 1796 voor Houthem bedraagt het aantal inwoners
ouder dan 12 jaar 430 en jonger dan 12 jaar 197, een totale
bevolking van 627 derhalve. Het is niet geheel duidelijk op
welke datum deze gegevens betrekking hebben.
In 1796
was volgens Engelen 35% van de bevolking 0-12 jaar, 13%
13-20, 11% 21-30, 13% 31-40, 11% 41-50, 7% 51-60, 6% 61-70
en 4% 71-80 jaar. [Bron: De bevolkingsontwikkeling in Staats-Valkenburg
gedurende de 18e eeuw / L. Engelen. - In: Studie over de
sociaal-economische geschiedenis van Limburg. Jaarboek van
het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg. Deel XXII -
1977, p. 68/109]
Op de inwonerslijst van 1796 komen 127
woningen voor, waarvan er 5 in het gehucht Houthemmerberg
(Vilt). Ter vergelijking: Op 1 januari 1830 werden er in
Houthem 136 huizen geteld. [Bron: Tweede deel van de Volkstelling
1859, CBS]
