Lijst van pastoors en kapelaans in Houthem

Lijst van pastoors en kapelaans in Houthem

Lijst van pastoors en kapelaans in Houthem
Fons Heijnens

Het is een bekend verschijnsel, dat vaak klakkeloos gegevens geciteerd of overgenomen worden, zonder controle van de bronnen.

Enige tijd geleden kwam ik in het bezit van een bidprentje van een geestelijke en meteen viel op dat deze kapelaan geweest was in onze parochie. Dus snel maar even kijken in de lijst van pastoors en kapelaans. Tot mijn verbazing ontdekte ik dat deze priester, emeritus-pastoor Alphonsus Josephus Voncken, op deze lijst ontbrak. Nieuwsgierig geworden ging ik verder zoeken. Maar op alle mij bekende lijsten van pastoors en kapelaans in Houthem ontbrak kapelaan Voncken en was er bij het overzicht van de kapelaans een onverklaarbaar gat van tien jaar tussen 1876 en 1886. Net de periode waarin Voncken kapelaan in Houthem was.

Wat was hiermee nu aan de hand? Waren er geen stukken in het parochiearchief? Was niemand opgevallen dat er een periode was waarin er in Houthem geen kapelaan was?
De inventaris van het parochiearchief leverde niets op, dus klaarblijkelijk zijn er geen archiefstukken over Voncken, want anders was deze kapelaan vast en zeker op de lijst terecht gekomen. Wel bleek na verder zoeken zijn naam voor te komen in de publicatie “Zielzorgers in het Bisdom Roermond 1840-2000. “

Waarom zijn naam ontbreekt op de lijst van pastoors en kapelaans blijft voor mij een raadsel. Reden dus om nog eens verder in deze lijst te duiken, bidprentjes, doop- en begraafregisters te raadplegen en de gegevens uit de verschillende bronnen eens nader te vergelijken. Wat daarbij opviel was dat er veelvuldig verschillen waren tussen gegevens in de lijst en gegevens op de bidprentjes of in de doop- en begraafregisters. Voor zover mogelijk zijn de (genealogische) gegevens nagetrokken en gecorrigeerd.

Verder zijn gegevens van recente datum gehaald uit het documentatiesysteem van de vereniging, waarin krantenknipsels en artikelen opgenomen zijn.

Tenslotte zijn - voor zover in ons foto-archief aanwezig - foto's in deze lijst opgenomen.

Het samenstellen van deze lijst is met de grootste zorg gebeurd. Mochten er nog verbeteringen of aanvullingen op deze lijst zijn, dan houden we ons van harte aanbevolen.
Tevens zijn wij op zoek naar foto's van kapelaans en pastoors.
Hiaten
Volgens de Vita (1) was de oudst bekende priester te Houthem Rutger, die omstreeks 1158 een H. Dienst verrichte en aanwezig was bij de wonderbare verandering van water in wijn. Het is niet duidelijk of deze priester op de lijst thuis hoort, maar voor de volledigheid vermeld ik deze priester toch maar.

In de Inventaris van het archief van het Norbertinessenklooster van Sint-Gerlach (2) ontdekte ik verder een akte waarin Lenart van Pasen (3) genoemd wordt als pastoor van Meerssen en Houthem. Deze naam ontbreekt eveneens op de lijst.

En zoals hiervoor al is aangegeven ontbreekt uiteraard ook de naam van kapelaan Voncken.

Voetnoten:

1)    Vita Beati Gerlaci Eremytea
2)    Inventaris van het archief van het Norbertinessenklooster van Sint-Gerlach (Maastricht, Rijksarchief in Limburg, 1971), p. 39
3)     Akte (48, 1563), waarbij koning Philips II van Spanje de tienden te Houthem toekent aan Lenart van Pasen, pastoor van Meerssen en Houthem, tegen de aanspraken van de proost van Sint-Gerlach. N.B. Regest: Franquinet no 154 blz. 157.

Geraadpleegde bronnen:

-    P. Doppler, Lijst van pastoors in Limburg. In: Maasgouw, 30 (1908) p. 58
-    J.A.K. Haas. Inventaris van het archief van het Norbertinessenklooster te Sint Gerlach. Maastricht, Rijksarchief Limburg, 1970
-    W. van Mulken. Inventaris van de archieven van de rooms-katholiek parochie van de H. Gerlachus te Houthem 1598-ca. 1953. Houthem, 1978
-    Jos Habets, Houthem-Sint Gerlach en het adellijk vrouwenstift aldaar. In: Publications, 6 (1869), p. 59-62
-    H.J.J. Philippens. Houthems verleden, 1983, p. 150
-    A.G. Schulte en A.A.M. Warffemius. Landgoed Sint-Gerlach. Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 1999
-    Jan G.C. Simonis, Zielzorgers in het Bisdom Roermond 1840-2000. Sittard Stichting Charles Beltjens, 2001
-    Documentatiesysteem van de Heemkundevereniging Houthem-St. Gerlach.
-    Bidprentjesverzameling van de Heemkundevereniging Houthem-St. Gerlach.
-    Fotoverzameling van de Heemkundevereniging Houthem-St. Gerlach.
-    Pater Joost Beemster mhm Archief Mill Hill
-    Henk Penders http://deetere.nl
-    Provincialaat Priesters van het H. Hart
-    Dhr. L.H.C. Boer.

Lijst van pastoors

Naam

Vicarii perpetui (pastoors te Meersen en Houthem)

Vicarii perpetui(pastoors te Houthem)

Overleden

Opmerkingen

Rutger

Ca. 1158

Rutger is de oudst bekende priester te Houthem. Deze verrichte omstreeks het jaar 1158 een H. dienst en was tegenwoordig bij de wonderbare verandering van water in wijn.

Opm.: ontbreekt op alle mij bekende lijsten

Wilhelmus Clericus in Marna
Waarschijnlijk dezelfde persoon als:

1182

Wilhelmus persona de Marna

1190

Fredericus investitus de Mersen

1234

Nicolaus de Remis (van Reims)

1271

Goswijn a Castro

1415 en 1423

Aert van Coelmont

1534 en 1535

Francisus de (van) Coelmont

- 1549

16-6-1549

Lenart van Pasen

Ca. 1563

Erfpastoor van Meerssen en Houthem met Jans Stas als eerste vicarus en Jan Chena als tweede.

48. Akte, waarbij koning Philips II van Spanje de tienden te Houthem toekent aan Lenart van Pasen, pastoor van Meerssen en Houthem, tegen de aanspraken van de proost van Sint-Gerlach. 1563
1 charter

N.B. Regest: Franquinet no 154 blz. 157.

Opm.: Lenart van Pasen ontbreekt op alle mij bekende lijsten als pastoor van Meerssen en Houthem.

Martinus Stercken
(Jan Merten Stercken was pastoor te Meerssen en Houthem, deken en officiaal des lands van Valkenberg)

1567 – 1610

Werd op 29-5-1569 benoemd tot landdeken van Valkenburg.

Joannes Stassen

1567

Joannes Seven

1568

Houthem zelfstandige parochie

Naam

Pastoor te Houthem

Kapelaan te Houthem

Geboren

Overleden

Bijzonderheden

Heijselmans, Jan Willem (Wilhelmus)

1598 of vroeger – 1611

Mogelijk al benoemd tot pastoor in Houthem in 1587, toen Houthem een zelfstandige parochie werd. (bron: manuscript Philippens).

Resideerde te Houthem sedert 1601. Volgens Doppler benoemd in 1601.
Zijn koster in 1598 was Jan Philippens.

Vollers, Willem

(Benoemd door Jacob Castro (Jacob van Borghe uit Amsterdam)).

benoemd of geïnstalleerd op 23-6-1611 – 1625

1625

Pastoor Vollers begon in 1611 met het inschrijven van dopen en huwelijken in een register.
Zijn koster in 1622 was Mees Meessen.

Baggen, Paulus

benoemd
30 -7-1625 – 1632

Wijnants, Arnoldus

1632 –
1658

In Houthem geboren als zoon van Gossen Wijnants en Elise NN (getrouwd in 1585)

Hij was een broer van Coswijn Wijnants, advocaat en oud-oom (op 2-10-1623 getrouwd met Anna Alarts) van de bekende rijksgraaf Coswijn de Wijnants, die op 6-3-1732 in Wenen overleed.

Morëus, Joannes

benoemd
20-11-1658 –
17-8-1672

Meerssen,
2-2-1691

Pastoor van Heugem vanaf
17-8-1672.
Een jaar later bevorderd tot pastoor van Meerssen. Na 19 jaar residentie te Meerssen overleden.

Borremans, Christiaan

benoemd
17-8-1672 –
27-3-1673

In 1672 was het land bezet door de ‘Franschen’.
Aanvaarde op 27-3-1673 het beneficie van de H. Geest , de tweede kapellanij en de beneficiën van de kapellen van St. Oda en van St. Antonius te Weert.

Onsel (Oensel), Petrus (Pieter)

benoemd
12-8-1673 –
24-2-1716
(geïnstalleerd op 4-8-1673)

Houthem,
24-2-1716

Begraven in de kerk van Houthem.

Was kapelaan en beneficiant te Beek vóór zijn benoeming tot pastoor van Houthem.
Legde in 1673 een nieuw register aan, waarin hij dopen, huwelijken en overlijdens aantekende.
De klok voor de kerktoren van de Sint Martinuskerk in Houthem bevat het volgende jaaropschrift: reMIgIVs IVre VoCor, qVIa InDe nVtrIor = 1631. Deze gegevens zijn door pastoor Onsel opgetekend op de eerste bladzijde van het doop-, trouw- en sterfregister.

Op 6-10-1673 bekleedde Matthias Hensen de functies van koster en schoolmeester.

Philippens, Joannes Arnoldus

benoemd op 8-5-1716 –
1752 (geïnstalleerd op 23-5-1716 door deken van der Leyen, pastoor te Nuth).

Houthem,
25-3-1689

Zoon van Joannis Philippens en Elisabeth Haccourt

Houthem,
2-7-1752

Ouders woonden aan de Cloosterstraat bij de poort van de abdij St. Gerlach.
Tot pastoor van Houthem benoemd op voordracht van de proosdij van Meerssen.
In 1725 was Leonardus Pricken koster.
Pastoor Joannes Arnoldus Philippens bewoonde het landhuis dat later de naam "De oude Pastorije" is gaan dragen. Hij liet het huis in 1730 restaureren met trapgevels.

Vrëen, Wilhelmus (Willem)

19-9-1752 - 14 of 15-3-1799 (geïnstalleerd op 21-5-1753 door Martinus Meijers, landdeken van Valkenburg)

Beek,
25-5-1726,

(waarschijnlijk; zoon van Melchiorij Vreen en Corneliae Odekircken)

Houthem,
15-3-1799
(vlgs. Doppler: 14-3; mogelijk 11-3-1799)

Op voordracht van Philippe Crépin, proost van Meerssen, benoemd tot pastoor in Houthem.

Willem Vrëen overleed in de woning van weduwe De Saveur.
Leonard, een broer van pastoor Willem , moest vluchten omdat hij als bokkenrijder gezocht werd.

Dupont, Christianus

1800 –
1801(geïnstalleerd op 12-1-1801)

Deservitor in 1800.

Werd eind 1800 pastoor te Dilsen (B.).

Hermans, Thomas

23-8-1801 –
21-6-1815(geïnstalleerd op 16-10-1801)

Maastricht,
5-1-1766

Zoon van Andreas Thomas en Anna Petronilla Gremme

Mechelen aan de Maas,
12-6-1841

Religieus van de orde ‘der Bogarden’ te Maastricht.
Trad 11-12-1786 in in het klooster.
Priester gewijd op 20-9-1788.
Kantonspastoor te Mechelen aan de Maas (B.) van
21-6-1815 en overleed aldaar als deken.

de Haan, Franciscus Dominicus

benoemd augustus 1815 – 1816

Achel,
1843

Vertrok in 1816 wegens gebrek aan een woning als pastoor naar Achel.

Geuckens, J.F., pastoor van Berg (deservitor ad interim, waarnemend pastoor)

1816 –
1817
(15 maanden)

van Pelt, Petrus Joannes

1817 –
1835(geïnstalleerd op 28-2-1817)

Ca. 1772

Houthem,
20-1-1835
(63 jaar oud),

Begraven
23-1-1835

Was voordat hij pastoor in Houthem werd, kapelaan bij de kerk van St. Servaas in Maastricht.

Reinartz, Joannes Leonardus

benoemd
25-1-1835 –
8-11-1836(geïnstalleerd op 26-2-1835)

26-7-1830 –
25-1-1835

Waubach,
23-7-1806

Tongeren (B.),
24-7-1871

Priester gewijd 19-3-1830.
Kapelaan te Houthem van
26-7-1830 tot 1835..
Pastoor te Houthem van
25-1-1835 tot 1836.
Deken van Tongeren (B.) van 21-12-1836 .
Onder zijn 35 jaren Tongeren werd de hoofdkerk van Tongeren hersteld en 17 andere kerken van het kanton hersteld of gebouwd.
Ridder van de Leopolds-orde.

Eijcken, Petrus Jacobus

12-12-1836 –
1-12-1852

Hamont (B.),
30-9-1807

Houthem,
1-12-1852
Priester gewijd te Luik op
12-8-1832, en benoemd tot kapelaan te Meerssen.
Pastoor te Houthem tot 1852.

Haenen, Joannes

31-1-1853 –
17-4-1865

Genck (B.),
13-4-1812

Houthem,
17-4-1865

Priester gewijd te ’s-Hertogenbosch op 28-5-1836.
Kapelaan te Wijk-Maastricht van 28-8-1836 tot 1853.
Pastoor te Houthem van 1853 tot 1865.

Beckers, Joannes Sigismundus (Joannes)

25-6-1865 –
5-2-1893

1853 –
25-6-1865

Düsseldorf (D.), 19-1-1821 (Franstalig doodsbericht en Frans- en Nederlandstalig bidprentje).

Houthem,
5-2-1893

Priester gewijd te Roermond op 19-9-1846.
Kapelaan te Hoensbroek van 26-11-1846 tot 1853(?)
Kapelaan te Melick van ….. tot 1853
Kapelaan te Houthem-St. Gerlach van 1853 tot 1865.
Pastoor te Houthem-St. Gerlach van 25-6-1865 tot 1893.

Claessens, Joannes Leonardus Mattheus (Joannes)

1893 –
5-9-1898

Weert,
28-8-1843

Houthem,
5-9-1898

Priester gewijd te Roermond op 28-3-1868.
Kapelaan te Susteren, H. Amelberga van 1868 tot 1871.
Kapelaan te Maastricht, H. Mathias 1871 tot 1888.
Pastoor te Itteren van 1888 tot 1893
Pastoor te Houthem-St. Gerlach van 1893 tot 1898.

Jacobs, Joannes Petrus Hubertus (Petrus)

1898 –
1903

Klimmen,
15-10-1850

Heerlen,
16-2-1930

Priester gewijd te Roermond op 1-4-1876.
Kapelaan te Wijk van 1876 tot 1893.
Kapelaan te Heugem van 1893 tot 1898.
Pastoor te Houthem van 1898 tot 1903.
Pastoor te Maastricht, O.L. Vrouw van 1903 tot 1920.
Emeritus te Heerlen vanaf 1920.

Beys